กรมอนามัย พร้อมให้ข้อมูลข่าวสารที่มีประโยชน์สำหรับคุณ
วันที่ 29 ธันวาคม 2568 สำนักอนามัยสิ่งแวดล้อมร่วมประชุมกับสำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) เพื่อหารือการวิจัย เรื่อง ข้อเสนอการบริหารจัดการของเสียที่เกิดจากสถานประกอบกิจการที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงานตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน ตามที่พระราชบัญญัติโรงงาน (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2562 ได้มีการเปลี่ยนแปลงคำนิยามของ “โรงงาน” ใหม่โดยกำหนดให้สถานประกอบกิจการที่ใช้เครื่องจักรต่ำกว่า 50 แรงม้า หรือมีจำนวนคนงานต่ำกว่า 50 คน ไม่ถูกจัดเป็นโรงงานและไม่อยู่ภายใต้การควบคุมตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน ทำให้สถานประกอบกิจการโรงงานที่ใช้เครื่องจักรต่ำกว่า 50 แรงม้า หรือมีจำนวนคนงานต่ำกว่า 50 คน จำนวนกว่า 60,000 แห่ง ต้องพึ่งพากฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุขในการควบคุมกำกับดูแล ซึ่งไม่ได้กำหนดขนาดเครื่องจักรหรือจำนวนคนงานไว้ และเป็นบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โดยอำนาจของเจ้าพนักงานท้องถิ่นในการควบคุมกำกับดูแลสถานประกอบกิจการที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพแต่เพียงลำพัง ผลจากการปรับปรุงแก้ไขกฎหมายว่าด้วยโรงงานนี้ ทำให้เกิดช่องว่างในการควบคุมกำกับดูแลการจัดการของเสียอันตรายที่เกิดจากกิจการที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงานซึ่งองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นต้องเข้ามามีบทบาทในการควบคุมกำกับดูแลแทน
กรมอนามัย ให้ความสำคัญกับการจัดการของเสียที่เกิดจากสถานประกอบกิจการที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงานตามกฎหมายว่าด้วยโรงงานดังกล่าว อันประกอบด้วย น้ำเสีย อากาศเสีย สารเคมีที่ใช้งานแล้ว มูลฝอยหรือกากของเสียทั้งที่ไม่อันตราย (Non-Hazardous Waste) และอันตราย (Hazardous Waste) โดยของเสียเหล่านี้จำเป็นต้องได้รับการจัดการอย่างถูกต้อง เพื่อไม่ให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพอนามัยของประชาชน จึงเห็นควรมีการศึกษาสถานการณ์การจัดการของเสียของสถานประกอบกิจการที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงาน การวิเคราะห์ช่องว่างของกฎหมายที่เกี่ยวข้อง และศึกษาหลักเกณฑ์ แนวทางปฏิบัติ ข้อกำหนดต่าง ๆ รวมถึงกลไกการบริหารจัดการที่เกี่ยวข้องกับการจัดการของเสียทั้งระบบ ตั้งแต่แหล่งกำเนิด หน่วยงานที่ให้บริการเก็บรวบรวม ขนส่ง และกำจัดของเสีย พร้อมจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบายในการบริหารจัดการของเสียที่เกิดจากสถานประกอบกิจการที่ไม่เข้าข่ายเป็นโรงงานตามกฎหมายว่าด้วยโรงงาน
โดยผลการศึกษาดังกล่าวจะนำมาใช้ประโยชน์เพื่อพัฒนาและปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการสาธารณสุข เกี่ยวกับการจัดการมูลฝอยที่เป็นพิษหรืออันตรายจากชุมชน เช่น การแก้ไขกฎกระทรวงการจัดการมูลฝอยที่เป็นพิษหรืออันตรายจากชุมชน พัฒนาระบบควบคุมกำกับแหล่งกำเนิดมูลฝอยที่เป็นพิษหรืออันตรายฯ (Hazardous Waste E-manifest) จากกิจการต่ำกว่า 50 แรงม้า และจากชุมชน และพัฒนาคู่มือแนวทางการจัดการของเสียอันตรายจากกิจการต่ำกว่า 50 แรงม้า (ทุกกิจการที่ศึกษา)
